خیلی دور خیلی نزدیک یکی از بهترین تولیدات سینمای ایران در سال های اخیر است که پس از خود یک جریان ِبزرگ از تولید آثار به اصطلاح ِ رسمی معناگرا به راه انداخته است. این فیلم بی اغراق - اگر نگوئیم بهترین - یکی از بهترین آثاری ست که با محوریت ایمان به پروردگار در سینمای ما ساخته شده است. اما امشب تلویزیون جمهوری اسلامی ایران این فیلم مومنانه را به اثری ضد ايمان و باور به رحمت الهي تبدیل کرد.

جمعه شب برنامه ی سینما گلخانه از شبکه ی سه سیما فیلم خیلی دور خیلی نزدیک را با سانسور هميشگي ي صحنه های «مورد دار» فیلم، آغاز کرد و ادامه داد، اما شاهکار بزرگ این سانسور سلیقه ای و عجيب با حذف ثانیه های پایانی فیلم به وقوع پیوست. آن ها که فیلم را دیده اند می دانند که معجزه ی پایان فیلم چه قدر ظریف و ساده دکتر بی ایمان قصه را که همه ی اتفاقات جهان را ساخته ی بشر می داند از مرگ حتمی می رهاند و فرزند رو به مرگِ با ایمان اش بالاخره او را می یابد و نوری به تاریکی ی او می تاباند و دستش را می گیرد. تصویری زیبا که کنایه ای ست به تابلوی مشهور میکل آنژ آن جا که پدر دست نجات بخش اش را به سوی پسر دراز کرده است، و این جا این پسر است که به کمک پدر شتافته. اما در پخش تلویزیونی درست در لحظه ای که دکتر زیر شن های کویری در ماشین اش مدفون شده است، اکسیژن محدود اطراف تمام شده و کورسوی امیدش (چراغ های ماشین) هم خاموش می شود، فیلم در ناامیدی و مرگ پایان می پذیرد. یعنی پسر به کمک پدر نمی آید و پدر در همان تاریکی هلاک می شود و دیگر نه از معجزه خبری است و نه آن تصویر زیبا و آن نور لایزال که بر دهلیز تاریک و تنگ مرد می تابد و او را به نوزادی تشبیه می کند که از رَحم ِ تاریک و آهنین اش پا به دنیای پرنور و شفاف می گذارد.

سانسور خودسرانه و توهین آمیز صدا و سیما پایان مومنانه ی فیلم را به پیروزی تاریکی و فائق آمدن این اندیشه تبدیل کرده است که نه تنها از رحمت پروردگار خبری نیست بلکه ظاهراْ وجود خود خداوند هم از دید سانسورچی صدا و سیمائی در پرده ای از ابهام قرار دارد!

[اين تصوير همان پايان سانسور شده است و مطابقتش با تابلوي موصوف]

گذشته از این که اصولاْ هیچ بنی بشری حق دخل و تصرف در اندیشه ی هنرمند را ندارد، بی شک مسببین این افتضاح بزرگ - گرچه ندانسته مرتکب این عمل زشت شده باشند- با اقدام خود مرتکب خطائی به مراتب بزرگ تر شده اند و نه تنها اندیشه و پیام فیلم را به چیزی درست ضد خودش تبدیل کرده اند بلکه آشکارا رحمت تصريح شده در دین مبین را نیز نادیده گرفته اند. بی شک مدیران ارشد سازمان و شبکه با عذرخواهی رسمی از مردم و صاحبان اثر، و معرفی و توبیخ مرتکبان این عمل، دامان خود را از این حرکت زشت ضد فرهنگی پاک خواهند کرد. به این ترتیب شاید خیلی دور خیلی نزدیک و بلائی که بر سرش آمده باعث شود از این به بعد به میزان قابل ملاحظه ای از سانسور سلیقه ای آثار هنری داخلی و خارجی توسط آدم های غیر متخصص جلوگیری شود. اما سوآل این جاست که آیا این اتفاق خواهد افتاد؟